Μη χάσετε Κάστρο

Κάστρο

image

image

Το μεσαιωνικό χωριό  Κάστρο βρίσκεται κτισμένο σε υψόμετρο πεντακοσίων μέτρων και σε απόσταση δώδεκα χιλιομέτρων από τη θάλασσα. 
Αρχικά ονομαζόταν Νεόκαστρο, έτσι  αναφέρεται  στις πηγές πριν του 1453, και Yeni Hisar (Νεόκαστρο) σε όλες τις τουρκικές. Στη συνέχεια καθιερώθηκε ως Κάστρο.
Οι πρώτοι κάτοικοι του προήλθαν από το χωριό Καλύβια ή Μέση, όπως αναφέρεται στις περισσότερες τουρκικές και ελληνικές πηγές. Αναγκάσθηκαν να καταφύγουν στην απρόσιτη και αθέατη κορυφή στα χρόνια αμέσως μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους το (1204) εξαιτίας της ανασφάλειας που ακολούθησε και των φοβερών πειρατικών επιδρομών. Ο 15ος αιώνας βρήκε τη Θάσο κάτω από τουρκική κατοχή, αλλά ένα χρόνο μετά τη συντριβή των Τούρκων από τους Μογγόλους  στη Μάχη της Άγκυρας(1402), η Θάσος παραχωρήθηκε μαζί με τη Σαμοθράκη και την Αίνο στον αυτοκράτορα Μανουήλ Παλαιολόγο (1391-1425). Ο συνετός αυτός αυτοκράτορας θέλοντας να ενισχύσει την άμυνα στα απομεινάρια της άλλοτε κραταιάς αυτοκρατορίας, εφάρμοσε πρόγραμμα ανέγερσης φρουρίων στις περιοχές που ακόμη έλεγχε. Τότε κτίζει και στον ορεινό οικισμό οχυρωματικό περίβολο σε εξαιρετική από στρατηγική άποψη  τοποθεσία, εκεί που σήμερα βρίσκεται η εκκλησία του προφήτη Ηλία. Από τον οχυρωματικό αυτό περίβολο πήρε την ονομασία του ο οικισμός. Λίγα χρόνια μετά, 1414 ή 1416 στην απέλπιδα προσπάθειά του να σώσει τη Βασιλεύουσα, ο Μανουήλ παραχωρεί βυζαντινά εδάφη ως φέουδα στους Γενουάτες  για να τους εμπλέξει στην αντιμετώπιση των Τούρκων. Έτσι παρέδωσε και τη Θάσο, μαζί βέβαια και το νεόδμητο φρούριο στο Κάστρο, στον Γενουατικό οίκο των Gattilusi της Λέσβου. Αυτή η γενουατική οικογένεια συγγένευε με τον οίκο των Doria της Ιταλίας και με τους Grimaldi του Μονακό.  
Ο καπετάνιος των Gattilusi  Μπέρτο Γριμάλταο κτίζει το 1434 Πύργο από τον οποίο σώθηκε  η κινστέρνα του και η οποία τα τελευταία χρόνια (μετά το 1860) μετατράπηκε σε οστεοφυλάκιο.
Η βασιλεύουσα δεν άντεξε στην ορμή των Τούρκων και το 1453 αλώθηκε και μαζί της τα περισσότερα εδάφη της Ελλάδας. Τη Θάσο οι Τούρκοι την κυρίευσαν το 1455.
Το Κάστρο γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη στα χρόνια που ακολούθησαν της τουρκικής κατάκτησης, έγινε πολυάνθρωπο και οικονομικά εύρωστο. Οι κάτοικοι ασχολούνταν κυρίως με την κτηνοτροφία, τη γεωργία, τα αμπέλια την υλοτομία, την παραγωγή κατραμιού, απαραίτητου στη συντήρηση των πλοίων και στη φαρμακευτική, την μελισσοκομία, τη σηροτροφία και ελάχιστα και με τη ναυσιπλοΐα.
Γνώρισε λοιπόν το Κάστρο μεγάλη ακμή που μπορούσε κανείς να τη διακρίνει στα πλούσια αρχοντικά που σώζονταν μέχρι τη δεκαετία του 1960.
Η παρακμή του άρχισε το 1905 όταν στην παραλία, εκεί που σήμερα είναι κτισμένα τα όμορφα Λιμενάρια, κατέφθασε ο γερμανός επιχειρηματίας Fr. Speidel δημιουργώντας την ομώνυμη εταιρεία εξόρυξης μολύβδου και ψευδαργύρου στη θέση Βούβες. Η ιστορία πήρε το δρόμο της• η ανάγκη για εργατικά χέρια οδήγησε την εγκατάλειψη του Κάστρου και την αθρόα εγκατάσταση των κατοίκων του στα Λιμενάρια. Η αφαίμαξη αυτή συνεχίστηκε μέχρι το τέλος του Β΄ παγκόσμιου πολέμου με αποτέλεσμα την οριστική εγκατάλειψη του και ερήμωση. Σήμερα κτίζονται και πάλι σπίτια, αλλά το Κάστρο των παππούδων μας χάθηκε για πάντα.

Γιώργος Αυγουστίδης

 

Επικοινωνία

Διεύθυνση:
Λιμενάρια Θάσου, 64002 Θάσος
Email: info@limenaria.gr